Kayınvalide: Kocaya veya Kadına Göre Birbirlerinin Annesi Nedir?
Kayınvalide… Bu kelimeyi duyduğunda çoğumuzun aklında bir sürü şey canlanıyor, değil mi? Belki de zaman zaman evdeki gerilimli anların başkahramanı olmuştur. Kayınvalide, hem bir yanda kayınpederin eşidir, hem de karı-kocanın arasındaki komik, bazen gergin, bazen de sıcak ilişkilerin gizli kahramanıdır. Ama en ilginç tarafı, kayınvalidenin kocaya veya kadına göre birer “anne” olma durumu. Evet, doğru duydunuz: Kayınvalide, kocaya göre bir anne, kadına göre de bir anne adayı. Şimdi gelin, bu kayınvalide meselesine mizahi bir bakış açısıyla göz atalım!
Kayınvalide Kocaya Göre: “Kadınlar Arası Dostluklar” başlasın!
Şimdi, ben İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, arkadaş ortamında sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç yetişkin olarak, kayınvalideyi düşündüğümde aklıma bir sürü komik anı geliyor. Ama en komiği şu: Kayınvalide, genelde kocanın gözünde, kadının annesi olmaktan çok, “o çok dikkatli” bir gözlemci oluyor. “Yok, bu yemek doğru pişmemiş, niye bu kadar tuzlu?” veya “Bence şunu biraz daha düşük ısıda pişirseniz, öyle çok kurur.” gibi inceleme yorumlarıyla kayınvalide, aslında hem bir rehber, hem de kritik bir gözlemci rolünü üstleniyor.
Ama kayınvalideyi anlamaya çalıştığında, birdenbire “Bu kadının mantığı ne?” diye sorgulamaya başlıyorsun.
İç Ses: “Oğlum, bu kadın şimdi sana mı akıl verecek? Yani annemize bile böyle söylemem… Ama aslında doğru söylüyor.”
O sırada kayınvalidenin biraz daha iyimser ve sevimli tarafını fark ediyorsun. Ama işte, onun bu annelik “kıyafeti”, bazen seni gerçekten delirtebiliyor. Çünkü kayınvalidenin annelik anlayışı, “çocuk yetiştirme” modelinden biraz farklı. Mesela yemek yapma konusunda bir uyarı geldiğinde, ister istemez şöyle diyorsun:
Diyalog:
Koca: “Anne, neden bana böyle yapıyorsun?”
Kayınvalide: “Yavrum, ben sadece doğruyu söylüyorum, yemek biraz fazla tuzlu olmuş.”
Koca: “Yani ben de aynı yemeği annemle yaptım, o da benimle aynı şekilde dalga geçiyor!”
Kayınvalide: “O zaman bu defa senin annene de söyle, yanlış yapıyorsunuz!”
Kayınvalideyi bazen duygusal açıdan anlamak zor olabiliyor. Hani annenin yapacağı, her zaman “yavrum” dediği o o kadar hoşnut edici cümleler yok. Kayınvalide, senin evliliğini bir “yeni işe başlama” gibi düşünüyor; ama bir de her an her şeyin doğru yapıldığını görmek istiyor.
Kayınvalide Kadına Göre: “Anne Adayı” Rolü
Şimdi işin bir de kadına göre kayınvalide versiyonu var. Düşünsene, kayınvalide, senin hayatına, evliliğine bakarken aslında bir nevi kendi gelinini de “eve hazırlama” misyonunu üstlenmiş oluyor. Yani hem “senin annen” oluyormuş gibi ama bir yandan da sürekli gözlem yapıyor ve “Bence böyle yapmalısın” dedikçe içinden bir kıvılcım çakıyor: “Ayy, acaba ben yeterince iyi miyim? Hem de kendi annem gibi olabilecek kadar…?”
Ama tabi, kayınvalide bu noktada biraz strateji de geliştiriyor. Kadın olarak, kayınvaliden seni sürekli “sınavdan geçiriyor” gibi hissedebilirsin. Ama hep düşündüğüm bir şey var: Kayınvalide, seni aslında anlamak, evliliği doğru bir şekilde yönlendirmek için bizzat senin yanında olmayı seviyor. Kayınvalide, kocanın gözünde ne kadar “gözlemci” olursa olsun, kadının gözünde hep “gizli müttefik” rolünde.
İç Ses: “Anne oldum sayılır, ya da belki ben onun gelini olabilirim… Hımm, bir de o yüzden sürekli bana uyarılar yapıyor.”
Kadının kayınvalidesiyle olan ilişkisi de genelde daha duygusal bir temele dayanıyor. Kayınvalide, gelininin “yaşam koçu” olma yolunda bolca eğitim aldı. Ama bazen, o eğitimin biraz ağır geçmesi, sıkıcı ve zorlu anlar yaşanmasına sebep olabiliyor. Evliliğe yeni giren bir kadın için kayınvalide, bazen “sosyal medyanın aşırı desteği” gibi olabilir; yani başta hoş gelse de bir noktada “Ya, sus biraz!” dedirtiyor.
Diyalog:
Kadın: “Ya, annem de bana hep aynı şeyi söylüyor. Bu kadar müdahale etme ya!”
Kayınvalide: “Canım, ben sadece seni daha iyi görmek istiyorum. Hepimiz için en iyisini istiyorum!”
Kadın: “Evet, ama annem de böyle dediğinde, aynı şeyi duymak hiç hoş olmuyor. Kendim bir şeyler yapmak istiyorum.”
Kayınvalide: “Aman, sen hiç merak etme. Ben seni baştan sona eğitirim, gerekirse…”
Kadın: “Bir saniye, sen beni eğitmek mi istiyorsun?”
Kayınvalide: İç ses: “Buna ne dersem iyi olur…”
Kayınvalide: Birbirlerinin Anneleri Olan Bir Kadın ve Erkek
Her ne kadar kayınvalide konusunu mizahi bir şekilde ele alsak da, aslında bu ilişki her iki taraf için de önemli bir dengeyi oluşturuyor. Koca için kayınvalide, ona “gelinin” için ne kadar değerli olduğunu hatırlatan, adeta bir öğretmen gibi. Kadın için ise kayınvalide, biraz daha zorlayıcı olsa da, aslında ona yeni bir anne figürü oluyor. Birbirlerinin annesi olmak, kayınvalideyi her iki taraf için de özel bir karakter haline getiriyor.
İç Ses: “Bu kayınvalide olayı bazen karmaşık oluyor, ama hayatın gerçeği bu!”
Sonuçta kayınvalide, koca ve kadının hayatına bir şekilde “anne” olmayı başarıyor; hem de bazen kendi annemizin yaptığı gibi! Ama her durumda, kayınvalide aslında tek bir kişiden fazlasıdır: O hem bir anne, hem de bir rehber, hem de evliliğin görünmeyen kahramanıdır.
—
Evet, işte kayınvalideyle ilgili düşündüklerim bu kadar! Bu yazıda bazen komik anekdotlar, bazen de gerçeklerden esintiler sundum. Kayınvalide konusu hem gülünç hem de hayatın gerçeklerinden bir parça! Bir yanda kayınvalide “Yemek biraz fazla tuzlu olmuş” diyerek seni gülümsetebilir, diğer yanda ise “Aman, ben seni daha iyi eğitirim” diyerek kafanı karıştırabilir. Ama sonuçta, kayınvalide her zaman kendi yerini bulur… Yani, bir şekilde, kocaya veya kadına göre birbirlerinin annesi olurlar.