Kamuda Eczacı Nasıl Olunur? Bir Hayalin, Bir Mesleğin, Bir Hizmetin Hikâyesi

“Kamuda eczacı olmak…” Cümleyi ilk duyduğumda kulağıma güvenli, düzenli, hatta biraz da romantik gelmişti. Beyaz önlük içinde bir laboratuvar değil, bir sistemin parçası olmak; toplumun sağlığına doğrudan katkı vermek… Bu yazıyı, bu hayali kuran herkes için yazıyorum. Çünkü kamuda eczacı olmanın yolu sadece bir diploma değil; sabır, disiplin ve biraz da stratejiyle örülmüş bir yolculuk.

Kamuda Eczacı Olmak Ne Demek?

Kamuda eczacı, devletin sağlık politikalarını sahada uygulayan, ilaç temininden hasta bilgilendirmeye kadar pek çok süreçte görev alan profesyoneldir. Sağlık Bakanlığı, üniversite hastaneleri, askeri kurumlar, belediyeler ve kamu hastanelerinde istihdam edilirler. Bir eczacı için kamuda çalışmak, yalnızca maaş ve güvence değil; aynı zamanda “kamu yararına hizmet” bilinciyle hareket etmek anlamına gelir.

Eczacılık Eğitimi: Yolun İlk Taşı

Kamuda eczacı olmanın ilk adımı, Türkiye’deki 5 yıllık eczacılık fakültelerinden mezun olmaktır. Yüksek puanla girilen bu fakültelerde farmasötik kimya, farmakoloji, toksikoloji, farmasötik teknoloji gibi dersler alınır. Mezuniyet sonrasında eczacı diploması alınır; ancak kamuda görev almak için tek başına bu yeterli değildir.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerine göre Türkiye’de 50’ye yakın eczacılık fakültesi bulunmakta ve her yıl yaklaşık 3.500 öğrenci mezun olmaktadır. Bu da rekabetin giderek arttığı anlamına gelir.

KPSS: Eczacıların Kamu Kapısı

Kamuda eczacı olmanın en temel şartı, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS)’nden yeterli puanı almaktır. Eczacılar için sınav, genellikle KPSS Lisans (B Grubu) kapsamında değerlendirilir. Sağlık Bakanlığı’nın açtığı alım ilanlarında taban puanlar genellikle 70-85 arasında değişmektedir. Özellikle büyükşehir hastanelerine yerleşmek isteyen adaylar için 85 üzeri puan almak çoğu zaman bir zorunluluk hâline gelir.

ÖSYM’nin 2024 verilerine göre, kamuda eczacı kontenjanı ortalama 300-500 kişi arasında değişmektedir. Bu da her yıl mezun olan binlerce eczacı arasından yalnızca %10’luk bir dilimin kamuya atanabildiğini gösterir.

Kamuda Eczacının Görevleri: Beyaz Önlüğün Arkasındaki Sorumluluk

Kamu eczacıları, ilaç yönetimi ve denetimi süreçlerinde kritik roller üstlenir. Görev alanlarına göre değişmekle birlikte başlıca sorumluluklar şunlardır:

• Hastane eczanelerinde ilaçların temini, saklanması ve dağıtımını yürütmek,
• Akılcı ilaç kullanımı politikalarının uygulanmasını sağlamak,
• İlaç stoklarını yönetmek ve tedarik süreçlerini planlamak,
• İlaç yan etkileri ve etkileşimleri konusunda sağlık personeline danışmanlık yapmak,
• Sağlık Bakanlığı denetimlerinde teknik destek sağlamak.

Yani kamuda eczacı, yalnızca reçete okuyan biri değil; aynı zamanda ilaç politikalarının sahadaki denge unsurudur. Bir anlamda hem bilim insanı, hem kamu görevlisidir.

Bir Hikâye: Esra’nın Atama Yolculuğu

Esra, Hacettepe Eczacılık’tan mezun olduktan sonra kamuda çalışmaya karar vermişti. Ailesi için “garanti iş”ti bu; ama Esra’nın hedefi başka bir şeydi: Adaleti sağlamak. “İlaç herkese eşit ulaşmalı” diyordu. Günlerce KPSS’ye çalıştı, deneme sınavları çözdü, bir yıl boyunca neredeyse sosyal hayatını askıya aldı. Sonra bir gün telefon çaldı: “Tebrikler, Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne atandınız.”

İlk iş günü, rafların arasına karışmış ilaç kutularına baktı ve içinden geçirdi: “Artık bir sistemin parçasıyım. Ama bu sistemin de değişmeye ihtiyacı var.” Çünkü Esra, kamuda eczacılığın sadece bilgiyle değil, vicdanla da yürüdüğünü anlamıştı.

Kariyer ve Maaş Gerçekleri

2025 itibarıyla kamuda yeni başlayan bir eczacının maaşı, ek ödemelerle birlikte yaklaşık 35.000 – 40.000 TL civarındadır. Kıdem, unvan ve görev yapılan kurum bu rakamı yükseltebilir. Örneğin başeczacı ya da eczane sorumlusu pozisyonuna yükselenler 45.000 TL üzeri maaş alabilir.

Ancak maaştan öte, kamu eczacılığının sunduğu en önemli avantaj, mesleki güvenlik ve düzenli çalışma saatleridir. Buna karşın, düşük atama oranları, ağır bürokrasi ve terfi sistemindeki yavaşlık da önemli tartışma konularıdır. Birçok eczacı, “bilimin rehberliğinde ama sistemin içinde sıkıştığını” dile getiriyor.

Kariyer Basamakları ve İleri Olanaklar

Kamu eczacıları zamanla idari pozisyonlara geçebilir, il sağlık müdürlüklerinde denetim eczacısı olabilir veya uzmanlık alanlarına göre farklı görevler üstlenebilir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı ve TÜBİTAK projelerinde araştırmacı olarak da yer alabilirler.

Veriyle Bakış: Eczacılıkta Kamu – Özel Dengesizliği

Türkiye Eczacılar Birliği’nin verilerine göre, eczacıların yalnızca %12’si kamuda görev yapmaktadır. Geri kalan büyük kısmı özel eczane işletmekte ya da ilaç sektöründe çalışmaktadır. Bu oran, Avrupa ortalamasının oldukça altındadır. Bu da kamuda istihdam politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini gösterir.

Kamuda Eczacı Olmak: Sadece Meslek Değil, Hizmettir

Kamuda eczacı olmak, sadece reçeteleri değil, insan hikâyelerini de okumaktır. Hastaların gözlerindeki umut, mesai sonrası bile “bir telefon kadar uzakta olma” sorumluluğu… Bu meslek, bir laboratuvarın değil, bir toplumun nabzını tutar. Ama her sistem gibi, gelişmeye de muhtaçtır.

Belki de asıl soru şudur: Kamuda eczacı olmak bir ayrıcalık mı, yoksa toplumun sağlık hakkına verilen bir söz mü?

Sen Ne Düşünüyorsun?

Kamuda eczacı olmayı düşünüyor musun? Yoksa sistemin dışından mı bakıyorsun? Sence kamu eczacılığı, geleceğin sağlık yönetiminde nasıl bir rol oynamalı? Düşüncelerini yorumlarda paylaş; çünkü her görüş, bu hikâyenin devamını yazacak yeni bir satır olabilir.